Dostępność cyfrowa (accessibility) najprościej opisać tak: Twoja strona ma być możliwa do używania także wtedy, gdy ktoś nie widzi, nie słyszy, ma ograniczoną sprawność ruchową, korzysta wyłącznie z klawiatury, ma problemy poznawcze albo po prostu używa telefonu w trudnych warunkach. To nie jest niszowy temat. To praktyka projektowania i wdrażania stron w sposób, który zmniejsza bariery i zwiększa użyteczność dla wszystkich.
Firmy często odkładają dostępność, bo kojarzy się z kosztowną przebudową. Tymczasem duża część problemów to szybkie poprawki: kontrast, fokus klawiatury, etykiety formularzy, sensowne nagłówki, czytelne komunikaty błędów. Zrobione dobrze wpływają na UX, konwersję i jakość SEO, bo porządkują strukturę treści i ułatwiają robotom zrozumienie strony. A zrobione źle potrafią generować realne ryzyko wizerunkowe i formalne, szczególnie gdy serwis jest usługą konsumencką.
W rozmowach o dostępności często mieszają się trzy pojęcia: wytyczne, prawo i standardy techniczne. W praktyce wygląda to tak: WCAG to zestaw wytycznych, EAA to ramy prawne na poziomie UE, a normy typu EN 301 549 są technicznym punktem odniesienia dla wymagań. Dla właściciela strony najważniejsze jest zrozumienie, że „dostępność” to nie jedna funkcja do włączenia, tylko zbiór zasad dotyczących treści, projektu i kodu.
WCAG 2.2 rozwija wcześniejsze wersje (2.0 i 2.1), a większość firm celuje w poziom zgodności AA, bo to najczęściej spotykany poziom „rozsądnego minimum” w praktyce rynkowej. Jeżeli dziś planujesz nową stronę lub gruntowny redesign, warto od razu myśleć o WCAG 2.2, bo dopisywanie dostępności po wdrożeniu jest po prostu droższe.
Najważniejsza zmiana jest mentalna: dostępność staje się częścią procesu wytwarzania strony, a nie „audytorem na końcu”. Jeżeli projektujesz stronę bez uwzględnienia klawiatury, fokusów, etykiet i struktury, to na końcu będziesz łatać objawy. Jeśli wbudujesz dostępność w etap makiet, designu i developmentu, to koszty spadają, a jakość rośnie.
Druga zmiana to odpowiedzialność. Właściciel strony zwykle nie „naprawia kodu” sam, ale to on odpowiada za to, żeby: wymagać standardów od wykonawcy, odebrać stronę checklistą, a później nie zepsuć dostępności w CMS przez przypadkowe praktyki (np. wrzucanie obrazków z tekstem bez opisów, kopiowanie nagłówków w złej kolejności, budowanie przycisków jako obrazków).
W wielu serwisach problemy są powtarzalne. Dobra wiadomość jest taka, że da się je wykryć dość szybko prostymi testami: klawiaturą, czytnikiem ekranu w podstawowym zakresie i narzędziami do automatycznej weryfikacji. Zła wiadomość jest taka, że same automaty nie wystarczą, bo nie ocenią sensu tekstu alternatywnego czy logiki nagłówków.
Najczęstsze bariery, które widuje się na stronach usługowych i sklepach:
Jeśli chcesz błyskawicznie sprawdzić, czy strona ma podstawy dostępności, zrób test bez myszy. Wejdź na stronę i używaj tylko klawisza Tab, Shift+Tab, Enter oraz strzałek tam, gdzie to logiczne. To jest proste, a natychmiast ujawnia problemy, które w normalnym użyciu bywają ukryte.
Na co patrzeć w tym teście:
Jeżeli na tym etapie już widzisz bariery, to znaczy, że naprawy będą potrzebne nie tylko „dla formalności”, ale też dla realnych użytkowników.
Kontrast to jeden z najczęściej łamanych wymogów, bo design lubi „delikatne” szarości i pastelowe kolory. W praktyce użytkownik z gorszym wzrokiem, na słabszym ekranie lub w słońcu po prostu nie przeczyta treści. To ma bezpośredni wpływ na skuteczność strony: ludzie nie rozumieją oferty, nie klikają, nie wypełniają formularzy.
Warto spojrzeć nie tylko na tekst, ale też na elementy interfejsu: obramowania pól, ikony, stany hover, komunikaty błędów. Często błąd polega na tym, że „wszystko wygląda ładnie w makiecie”, ale w realnym wdrożeniu cienkie fonty i małe rozmiary robią swoje. Najbezpieczniej jest wprowadzić proste zasady: minimalny rozmiar tekstu w kluczowych miejscach, konsekwentne style nagłówków i ostrożność z jasnoszarym tekstem na białym tle.
Formularz kontaktowy, zapytanie ofertowe, koszyk, checkout, zapis do newslettera – to punkty krytyczne biznesowo. Jeśli formularz nie jest dostępny, tracisz nie tylko część użytkowników z niepełnosprawnościami. Tracisz też tych, którzy mają po prostu gorszy dzień, gorsze urządzenie albo trudniejsze warunki. W praktyce dostępny formularz jest zwykle po prostu lepszym formularzem.
Co warto wdrożyć jako standard:
W praktyce bardzo często poprawa formularza dostępnościowo podnosi też liczbę poprawnych wysłań i zmniejsza frustrację użytkowników.
Struktura nagłówków to temat, który wygląda „redakcyjnie”, ale ma wpływ na dostępność i na odbiór treści. Dla czytników ekranu nagłówki są mapą strony. Dla użytkownika są punktem orientacyjnym. Dla zespołu marketingu są sposobem na czytelną prezentację oferty i argumentów.
Najczęstszy błąd to używanie nagłówków wyłącznie do stylowania. Jeśli w CMS ktoś „daje H2, bo większa czcionka”, a potem przeskakuje do H4, robi się chaos. Rozsądna praktyka jest prosta: jeden główny tytuł strony, a potem logiczne sekcje z nagłówkami w kolejności. Dzięki temu treść jest łatwiejsza do skanowania, a aktualizacje w przyszłości nie rozsypują struktury.
W firmowych serwisach coraz częściej pojawiają się wideo, animacje i grafiki, które mają „sprzedać emocją”. I to jest w porządku, o ile pamiętasz, że część użytkowników nie słyszy, część nie widzi, a część nie może szybko reagować na ruchome elementy. W praktyce najczęściej brakuje napisów do wideo oraz sensownych opisów dla kluczowych grafik.
Warto też uważać na autoodtwarzanie wideo lub dźwięku. Użytkownik powinien mieć kontrolę. Jeżeli wideo ma znaczenie informacyjne, dobrze jest zapewnić alternatywę: napisy lub transkrypcję, a czasem krótkie streszczenie obok. To nie tylko dostępność. To też mniejsze ryzyko, że ktoś „odpuści” stronę, bo nie może skonsumować treści w danej chwili.
Jeżeli masz istniejący serwis i nie chcesz przebudowy od zera, podejdź do tematu etapowo. Najlepiej działa plan, który zaczyna od miejsc krytycznych, a nie od „idealnego audytu wszystkiego”. Praktyczny plan wdrożenia może wyglądać tak:
Największy błąd to zrobienie jednorazowej poprawki i zostawienie tematu bez procesu. Dostępność jest utrzymaniem jakości, tak jak bezpieczeństwo czy wydajność.
Żeby nie polegać na „wydaje się, że działa”, warto mieć checklistę odbiorową. Nie musi być długa, ale powinna łapać fundamenty. Jeśli zlecasz stronę wykonawcy, to jest też świetny punkt rozmowy i realny element umowy jakościowej.
Taka checklista nie zastąpi pełnego audytu, ale jest bardzo skutecznym filtrem jakości. W większości firm już te punkty eliminują 80% najczęstszych barier.
Dostępna strona to nie tylko odpowiedź na wymagania i trendy. To po prostu lepsza strona: czytelniejsza, bardziej przewidywalna, łatwiejsza w obsłudze i bardziej odporna na „psucie się” w czasie. Jeśli podejdziesz do tematu etapowo i zaczniesz od ścieżek krytycznych, możesz znacząco poprawić jakość bez przebudowy całego serwisu. A jeśli tworzysz nową stronę, uwzględnienie WCAG już na starcie zwykle jest tańsze niż późniejsze łatanie. Najważniejsze jest to, żeby dostępność stała się standardem pracy, a nie jednorazowym projektem.
Sprawdź naszych specjalistów w praktycznym działaniu. Zobacz co możemy zrobić dla Twojej firmy - przejrzyj ofertę lub skorzystaj z bezpłatnej konsultacji.
Strony WWW
Marketing
Projektowanie grafiki
Pisanie tekstów
Wydawnictwo
Pozostałe usługi
InformacjeSoluma Group © 2010-2020 Soluma Interactive
Dla klientów
Umów rozmowę tel.
bok@soluma.pl
